Als we met iemand in een conflict terecht komen, is er daarvóór in de communicatie al iets mis gegaan. Je hebt een conflict niet omdat jullie belangen verschillen, maar omdat jullie elkaar niet kunnen bereiken in de communicatie. Vervolgens zet je één van de in deel 1 besproken strategieën in om te krijgen wat je wilt. Dit doe je omdat je je eigenlijk niet meer veilig voelt in de relatie met de ander.

Hoe komt het dat de veiligheid in het contact met de ander verdwijnt? En hoe kun je ervoor zorgen dat je die veiligheid weer terugbrengt in de relatie?

 

Waar ontstaat onveiligheid?

Waar in een conflict de gemoederen hoog oplopen, is er altijd sprake van onveiligheid. In feite zou het niet tot een conflict gekomen zijn, als de veiligheid geen issue was. Het is juist het gebrek aan veiligheid dat zorgt voor het conflict.

Laten we eens kijken naar een eenvoudig voorbeeld in een partnerrelatie (in dit geval heteroseksueel).
Hij is vaak van huis voor zijn werk en zij is dan alleen thuis. De vrijdagavond wil zij graag met hem doorbrengen op de bank, maar hij spreekt graag met zijn vrienden af om uit te gaan. Zij zit dan weer alleen thuis.
Als zij hem hierop aanspreekt, voelt hij zich geclaimd en wil niet op haar wens ingaan. Zij voelt zich nu nog meer verlaten en eist dat hij er ook voor haar is. Hij ziet zich nu bevestigd in zijn gevoel van geclaimd worden en zet nog verder de hakken in het zand.

De vicieuze cirkel is dan bereikt en er lijkt geen uitweg uit deze impasse. Nu kunnen beiden een strategie inzetten om ofwel het conflict te vermijden ofwel te bereiken wat ze beogen. In beide gevallen gebeurt dit vanuit onveiligheid.

Waar is dan de onveiligheid ontstaan? Hoe komt het dat beiden zich niet meer veilig voelen?

 

Verwachtingen en behoeften

Om deze vraag te beantwoorden moeten we kijken naar wat er zich vóór het conflict afspeelt. Zij voelt zich alleen en wil graag met hem zijn. Zij heeft de verwachting en de behoefte om de vrijdagavond met hem op de bank door te brengen. Hij werkt hard en wil graag een verzetje met zijn vrienden. Hij heeft de verwachting en de behoefte om met zijn vrienden af te spreken.

De behoefte van beiden speelt een centrale rol. Zij wil samen zijn met hem en hij wil vrij zijn om met zijn vrienden te kunnen afspreken. Het probleem begint echter bij de verwachting: voor haar dat hij ook met haar wil samen zijn; voor hem dat hij vrij is om met zijn vrienden af te spreken. De verwachting is in dit geval een onuitgesproken behoefte. De verwachting is in feite een aanname dat de behoefte wel beantwoord zal worden.

Door de behoefte niet uit te spreken ontstaat er een verborgen agenda. En omdat deze agenda verborgen blijft, kunnen beiden niet gezien worden in hun behoefte. Daar ligt de oorsprong van de onveiligheid. Ze voelen zich beiden niet gezien en/of gehoord, omdat de behoeften over en weer niet helder zijn. Als beiden hun behoefte op tijd hadden uitgesproken, dan hadden ze daar in een rustig gesprek samen uit kunnen komen.

 

Veiligheid creëren

Veiligheid is dus essentieel om een conflict op te lossen of te voorkomen. Veiligheid is relatief eenvoudig te creëren. Hieronder 7 tips om veiligheid te creëren en een conflict te ontzenuwen of te voorkomen.


1. Voel waar jouw diepere behoefte ligt

Om een conflict te hanteren of voor te zijn is het goed om je binnenwereld te kennen. Dat verheldert de communicatie. Als je niet helder bent over je behoeften en gevoelens, kan dat verwarring oproepen bij de ander. En als je je gevoelens niet helder hebt, ga dan even rustig zitten om te voelen.

2. Neem de tijd om te praten

Conflicten ontstaan meestal door onduidelijkheden. Als er niet gepraat wordt, gaan gedachten een eigen leven leiden en worden het aannames. Blijf er niet mee rondlopen en plan desnoods een afspraak om met elkaar te delen.

3. Open jezelf voor de ander

Wanneer je in gesprek bent met elkaar, luister dan ook echt naar de ander. Probeer je te verplaatsen in de positie van de ander. Dat werkt heel verhelderend. Dit creëert begrip over en weer en betekent eigenlijk al het einde van het conflict.

4. Gebruik ‘ik’-boodschappen

Vaak lopen conflicten hoog op, omdat je het steeds hebt over wat de ander doet of zou moeten doen in jouw ogen. Dat wil zeggen dat je de ander bestookt met aannames en oordelen. Praat liever over jezelf. Deel je gevoelens en zeg wat iets met je doet. Dan blijf je uit de ruimte van de ander en blijft de ander uit jouw ruimte. Vandaaruit kun je elkaar weer echt ontmoeten.

5. Geef op tijd grenzen aan

Uit de ruimte van de ander blijven is dus heel belangrijk. En je eigen ruimte bewaken is net zo belangrijk. Als je merkt dat de ander (teveel) in jouw ruimte komt, geef dan op tijd je grens aan. Als je het te lang tolereert, kan het zijn dat irritatie en daarna boosheid de kop op steekt. Er komt dan lading mee in de communicatie en die vertroebelt het contact.

6. Wees eerlijk

 Als je kijkt naar je eigen gevoelens, wees dan eerlijk naar jezelf. Durf in de spiegel te kijken en erken wat je daar ziet, hoe moeilijk dit soms ook is. Wees vervolgens ook eerlijk naar de ander en deel wat je in jezelf hebt geconstateerd. Doe je dit niet, dan heb je een verborgen agenda en kom je heel waarschijnlijk niet tot een oplossing voor het conflict.

7. Kwetsbaar zijn

 Wanneer je kwetsbaar durft te zijn, ontwapen je in feite meteen. Je ontwapent jezelf en daarmee ook de ander. Hierdoor is er weer authentiek contact mogelijk. Door jezelf helemaal te laten zien in al je kwetsbaarheid, zal de ander zich uitgenodigd voelen hetzelfde te doen. Met andere woorden, door jezelf zichtbaar te maken, kun je echt gezien worden. En als je je beiden echt gezien voelt, is er geen conflict meer.

 

Hoe creëer jij veiligheid?

Pas jij bovenstaande tips al toe? Of is dit een gebied dat je nog te ontginnen hebt?

Deel je ervaringen hieronder en stimuleer je medelezer om veiligheid te creëren in jouw relaties.

Hartegroet,

Peter.

 

P.S. Deel 3 van deze blog zal gaan over het einde van alle conflicten.

Share This