Wanneer iemand ons onprettig bejegent, kunnen we in een bepaalde reactie schieten. Als het ons raakt, reageren we vaak vanuit een afweermechanisme. Dit is een mechanisme dat we al lang geleden hebben geleerd om de pijn die ermee gepaard gaat niet te voelen. We hebben onszelf hierin als het ware geprogrammeerd.

Hoe kun je situaties die die pijn oproepen zodanig tegemoet treden, dat je niet weer volgens je oude programmering reageert? Het antwoord hierop blijkt niet alleen in de programmering te liggen.

 

Jouw programmering is sterker dan je denkt

De afweermechanismen waar ik hier over spreek, komen meestal voort uit je (vroege) jeugd. Je bent als kind gekwetst door je ouders, andere gezinsleden of mensen buitenshuis en hebt je noodgedwongen moeten beschermen voor de pijn die dat veroorzaakte. De manier waarop je dat deed kan heel verschillend zijn.

De één doet dit door zich terug te trekken, hetzij fysiek, hetzij in zichzelf. De ander bestormt de barricaden en gaat de strijd aan. Weer een ander zet zich in om de aanvaller te paaien en probeert veiligheid te creëren door hem te pleasen. Welke strategie je ook gebruikt, het doel is hoe dan ook de pijn niet te voelen.

Je hebt jezelf geprogrammeerd om jezelf door middel van deze strategieën te beschermen. Elke keer als je in vergelijkbare situaties komt als toen je kind was, reageer je op dezelfde manier. Het grote verschil met toen is echter dat je als kind weerloos was en nu als volwassene niet meer. Je hebt tools ontwikkeld om anders met dit soort situaties om te gaan. Desondanks blijf je toch reageren vanuit dat afweermechanisme. Je programmering is zo sterk, dat je niet anders kunt dan steeds weer op dezelfde manier reageren.

Hoe kun je hiervan loskomen? Hoe krijg je het voor elkaar om de ander niet af te weren, maar juist open tegemoet te treden?

 

Afweermechanismen loslaten

Op het persoonlijke level kun je verschillende tools inzetten om in zo’n situatie een open contact te houden met de ander. Het allerbelangrijkste is dat je verantwoording neemt voor je eigen geraaktheid. Je kunt communiceren dat de gegeven situatie iets met jou doet. Dan leg je de schuld voor jouw geraaktheid niet a priori bij de ander.

Dat betekent dat je geen afweermechanisme inzet of een tegenaanval uitvoert, maar dat je jouw perspectief op de situatie met de ander deelt. Door het bij jezelf te houden en de ander open tegemoet te treden, kan de ander zich ook openen. De vermeende aanval van hem of haar kwam hoogstwaarschijnlijk ook vanuit zijn/haar eigen gekwetstheid. Wanneer je je pijn toelaat en aan elkaar laat zien, verdwijnt de afweer.

 

Jouw onaantastbaarheid ontdekken

Er is echter nog een krachtige manier om uit de afweer te blijven. En dat is door je perspectief verder te vergroten. Vergroot je perspectief naar het onpersoonlijke level en er valt niets meer af te weren.

Als je tot het besef komt dat jij niet beperkt bent tot je lichaam of je persoonlijkheid, vallen grenzen geleidelijk aan weg. Wanneer je ontdekt dat je meer bent dan je persoonlijkheid, kun je gaan zien, dat jij en de ander deel uitmaken van een ondeelbare eenheid. Door een stap terug te zetten (je stapt als het ware uit je persoon) word je de stille getuige van wat er gebeurt.

Je stapt uit de film waarin jij de hoofdrol speelt en wordt toeschouwer van het hele scenario. Hierdoor maak je contact met een diepere laag van het leven, een onpersoonlijke laag. Je slaat alles gade vanuit deze onpersoonlijke plek. Van hieruit wordt de realisatie mogelijk dat jij onaantastbaar bent. Wat een ander ook doet of zegt, jij kunt hierdoor niet geraakt worden. Tenzij je weer een stap naar voren doet en je je weer identificeert met de persoon.

Door weer een stap naar voren te doen denk je dat jij het bent die aangevallen wordt, dat jij het bent die gekwetst is, dat jij het bent die meent te moeten afweren. Door deze identificatie raak je weer verstrikt in het scenario van de film van het leven.

Maar… als je eenmaal op de onpersoonlijke plek van het leven bent geweest, zal deze ervaring onuitwisbaar zijn. Ook al neem je helemaal deel aan het scenario van de film, ergens diep van binnen ken je ook die onpersoonlijke plek. Het is een kennen, een weten dat er altijd is en er altijd zal zijn. Wanneer we echter teveel opgaan in de film, verdwijnt dit weten naar de achtergrond.

Desondanks is het toch mogelijk om deel te nemen aan de film, terwijl je het diepe weten van de onpersoonlijkheid in je bewustzijn houdt. Je kunt de vaardigheid ontwikkelen om jouw rol in het leven te spelen én je gewaar te zijn van de onpersoonlijke laag ervan. Het is in feite onmogelijk om jouw rol níet te spelen. Dat doe je hoe dan ook. Want je maakt ontegenzeglijk deel uit van het leven. Maar wanneer je blijft waarnemen vanuit een groter perspectief, kun je contact houden met die onpersoonlijke laag en dus met jouw onaanraakbaarheid.

Je kunt dan gaan zien dat, wanneer je als persoon wordt aangevallen, wanneer je als persoon geraakt bent, dit allemaal past in het scenario van de film. Het is allemaal bedoeld om te kunnen ervaren wie je ten diepste bent. Je gaat zien dat je onaantastbaarheid blijft bestaan. Ook al wordt je aangevallen en ben je geraakt, je kunt dan tegen jezelf zeggen: neem het niet te persoonlijk… Afweer of niet, je kunt je onaanraakbaarheid niet verliezen.

 

Ken jij de stille getuige?

Heb jij de stille getuige al ontdekt en ken je je onaantastbaarheid? Of speel je nog volledig mee in je eigen film?

Deel je ervaringen hieronder en stimuleer je medelezer om de stille getuige te ontdekken.

Hartegroet,

Peter.

 

 

Share This